14. İleri Düzeyde HIV/AIDS Kursu’na Katıldık

HIV alanındaki güncel tıbbi ve klinik gelişmelerin kapsamlı biçimde ele alındığı ‘14. İleri Düzeyde HIV/AIDS Kursu’, 25–26 Nisan 2026 tarihlerinde İzmir Anemon Otel’de ulusal ve uluslararası uzmanların katılımıyla hibrit olarak gerçekleştirildi.

Ege Üniversitesi HIV/AIDS Araştırma ve Uygulama Merkezi (EGEHAUM), JUSTRI (The Training and Resource Initiative / Eğitim ve Kaynak Girişimi), AIDS ve Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Derneği ile International HIV Partnerships (IHIVP) iş birliğinde düzenlenen kursta; antiretroviral tedaviler, direnç, sağlıklı yaşlanma ve anneden bebeğe geçişin önlenmesi gibi başlıklarda güncel yaklaşımlar paylaşıldı.

Kursun öne çıkan mesajı ise HIV yönetiminde yalnızca tedaviye değil, ruh sağlığı, kronik diğer sağlık durumları ve sosyal boyutları kapsayan Bütüncül ve Kesintisiz Bir Sağlık Hizmeti modeline ihtiyaç olduğu; multidisipliner ekipler ve entegrasyonun bakımda kalma ve tedavi başarısını anlamlı ölçüde artırdığı oldu.

Güncel Gelişmeler

100’e yakın kişinin katıldığı kursun bilimsel programı kapsamında gerçekleştirilen oturumlarda HIV alanındaki tıbbi ve klinik gelişmeler kapsamlı şekilde ele alındı. Avrupa AIDS Klinik Derneği (EACS) yönetim kurulu üyesi ve EGEHAUM Müdürü Prof. Dr. Deniz Gökengin’in açılış konuşmasının ardından HIV tedavisi konusunda uzmanlaşmış İngiliz doktor ve klinik araştırmacı olan Dr. Mike Youle, HIV ile yaşayanlarda maligniteleri olgu tartışmaları eşliğinde sundu.

İtalya’dan Prof. Dr. Cristina Mussini HIV ile sağlıklı yaşlanma sürecine ilişkin klinik yaklaşımları aktarırken, Doç. Dr. Ahmet Çağkan İnkaya Antiretroviral Tedavilerin Alfabesini anlattı. Kursun ilk günü Doç. Dr. İlker Ödemiş ve Uzm. Dr. Arjana Zerja’nın yürüttüğü interaktif vaka tartışmalarıyla tamamlandı.

İkinci gün ise Prof. Dr. Deniz Gökengin’in antiretrovirallerin akılcı kullanımına ilişkin sunumunun ardından, Romanya’dan Prof. Dr. Cristiana Oprea Avrupa AIDS Klinik Derneği (The European AIDS Clinical Society  -EACS) kılavuzundaki güncellemeleri paylaştı. Polonya’dan Prof. Dr. Justyna Kowalska anneden bebeğe HIV geçişinin önlenmesine yönelik güncel önerileri aktardı. Program, antiretroviral direnç konusunun ele alındığı oturumlar ve Dr. Melda Türken’in sunduğu zor olgu analizleriyle sona erdi.

HIV Yönetiminde Bütüncül Bakış

Kursun en dikkat çekici oturumlarından biri, ReShape (International HIV Partnerships) Direktörü Aktivist Ben Collins ve Pozitif-iz Derneği’nden Aktivist Çiğdem Şimşek’in sunduğu “HIV dışı kesintisiz sağlık hizmeti: HIV enfeksiyonunun yönetiminde bütüncül yaklaşım” başlıklı oturum oldu.

HIV’in, dünyada ilk tanımlandığı yıllarda HIV tanısı alarak bu alanda 44 yıldır hem aktivist hem de uzman olarak mücadele veren Ben Collins (78) , sunumunda HIV yönetiminde tıbbi tedavinin ötesine geçen bütüncül yaklaşım modelini detaylandırdı.

Kendi deneyimlerinden yola çıkarak İngiltere sağlık sisteminde karşılaştığı aksaklıkları ve bu nedenle sağlık hizmetine erişimde yaşadığı gecikmeleri paylaşan Collins, HIV bakımının yalnızca viral yükün baskılanmasıyla sınırlı olmadığını vurguladı.

114 çalışmanın sistematik derlemesine dayanan bilimsel verileri paylaşan Collins, HIV bakımının ruh sağlığı, cinsel sağlık ve hukuki destek gibi alanlarla entegre edilmesinin bakımda kalma oranını %68, viral baskılanmayı ise %19 artırdığını ortaya koydu.

Özellikle damgalanmanın yüksek olduğu ortamlarda, klinisyenlerin yalnızca tedavi sunan değil, aynı zamanda takip ettikleri kişiler için toplumsal bağlar kuran bir “köprü” rolü üstlenmesi gerektiğini belirten Collins; güven ilişkisinin bu sürecin en kritik bileşeni olduğunu vurguladı.

Çiğdem Şimşek ise konuşmasına derneği ve çalışmalarını tanıtarak başladı. HIV’in yalnızca bağışıklık sistemini etkileyen bir durum olmadığını; bireyin ruh sağlığı, sosyal yaşamı ve fiziksel iyilik hali üzerinde çok boyutlu etkiler yarattığını vurguladı. Bu nedenle HIV yönetiminin yalnızca ilaç tedavisine odaklanmaması gerektiğini; hekim, hemşire, psikolog, akran danışman ve sosyal hizmet uzmanından oluşan multidisipliner bir ekip ile kişi odaklı planlama yapılmasının ve HIV dışındaki sağlık ihtiyaçlarının (kronik diğer sağlık durumları, ruh sağlığı, yaşlanma vb.) sürece entegre edilmesinin hayati olduğunu ifade etti.

Şimşek, oturumun sonunda paylaştığı insan hikâyeleriyle bu yaklaşımın önemini somutlaştırdı. HIV statüsü nedeniyle haksız yere işten çıkarılan bir hemşire ve partneri, diş hekimi tarafından sözlü şiddete maruz bırakılan ve polis ekipleri ile ifadeye çağrılan bir kişi ve acil serviste HIV pozitif olduğu için saatlerce bekletildikten sonra uzvunu kaybeden bir bireyin deneyimlerini aktararak; damgalanma ve ayrımcılığın sağlık hizmetine erişimdeki yıkıcı etkilerini ortaya koydu.

Bu örnekler, HIV alanında bütüncül, kapsayıcı ve ayrımcılıktan arındırılmış bir sağlık hizmeti yaklaşımının yalnızca bir tercih değil, yaşam hakkı ve insan onuru açısından vazgeçilmez bir gereklilik olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Kursa davetleri için başta Prof. Dr. Deniz Gökengin olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ederiz.